Dkt. Raji Tajudeen, Mkurugenzi Mkuu Msaidizi Mtendaji wa Africa CDC, alitoa wito huu akiwa anawakilisha Mkurugenzi Mkuu wa shirika, Dkt. Jean Kaseya, katika mkutano wa nne wa Kamati ya Kuweka Mwelekeo ya Wizara za Mkoa kwa Afrika Mashariki (ReSCO) Dar es Salaam.
Afrika haiwezi tena kutegemea hatua zilizotengenezwa kwa vipande na za kujibu tu pale dharura inapojitokeza ikiwa bara linakusudia kuimarisha usalama wake na kuboresha uendeshaji wa mifumo yake ya afya. «Hatuwezi kuendelea kufanya kitu kilekile kwa njia ileile na kutegemea matokeo tofauti. Tunahitaji kuchukua hatua thabiti na kuhamia kutoka kwa hatua za kujibu kwa mmenyuko kwenda kwenye hatua za kuzuia na zinazoratibiwa», alisema.
Aliongeza pia kuwa moja ya vipaumbele vikuu inapaswa kuwa kupanua uwezo wa Afrika wa kuzalisha dawa, chanjo, zana za utambuzi, na bidhaa nyingine muhimu za matibabu kwa viwango vya ndani. Kulingana na Dkt. Raji Tajudeen, Africa CDC, pamoja na nchi wanachama, inafanya kazi kuongeza sehemu ya uzalishaji wa ndani kutoka chini ya 10% ya mahitaji ya bidhaa za matibabu za bara hadi 60% ifikapo 2040.
Wakati huo huo, alisisitiza kuwa kufikia lengo hili kutahitaji nchi za Kiafrika kuangalia upya nafasi zao katika muundo wa kimataifa wa afya ili ziweze kuwa na ushawishi mkubwa zaidi katika maamuzi yanayohusu mifumo yao ya afya na kupunguza kurudiwa kupita kiasi kwa juhudi kati ya washirika wa maendeleo.
Pamoja na kukuza uzalishaji wa ndani, Dkt. Tajudeen aliitaka kuongezwa kwa matumizi ya ndani kwenye sekta ya afya, akiwakumbusha tena wanachama kuhusu haja ya kujitahidi kufikia lengo lililowekwa katika Tamko la Abuja — kugawa 15% ya bajeti za kitaifa kwa sekta hii. Alibainisha kuwa ni nchi tatu tu za Afrika zinazokidhi ahadi hii kwa mara kwa mara na kusisitiza kuwa serikali zinapaswa kuona ufadhili wa afya kama uwekezaji wa muda mrefu, sio kama hatua za dharura.
Tanzania, alieleza, inatoa mfano wa kile kinachoweza kupatikana kwa kuwa na nia thabiti ya kisiasa na uwekezaji endelevu, hasa katika eneo la afya ya mama na mtoto. Kama ushahidi, alitaja kupungua kwa kiwango cha vifo vya uzazi Tanzania kutoka kesi 556 kwa kila uzazi hai 100,000 takriban miaka kumi iliyopita hadi takriban 103 kwa kila 100,000, akibainisha kuwa changamoto za kiafya kubwa zinaweza kushinda ikiwa zitapewa kipaumbele. «Tanzania imeonyesha Afrika na dunia kuwa hili linawezekana tunapofanya uwekezaji unaotarajiwa, endelevu, na wa ubunifu katika afya ya mama na mtoto kuwa kipaumbele. Kwa uongozi sahihi wa kisiasa, kile tulichokiona hapo awali kuwa haiwezi kushindikana kinapatikana kweli», alibainisha.
Alithamini juhudi za Rais Samia Suluhu Hassan za kufanya afya ya mama na mtoto kuwa kipaumbele cha kitaifa na kikanda na kuwaomba mataifa mengine kuchukua uzoefu wa Tanzania.
Dkt. Tajudeen pia alipendekeza ushirikiano wa karibu wa kikanda, ikijumuisha kubadilishana data za kiafya, ufuatiliaji wa pamoja, kuimarisha mifumo ya maabara, na maandalizi na majibu yaliyoratibiwa. Kulingana naye, tishio la kuongezeka kwa milipuko ya magonjwa na dharura nyingine za kiafya linafanya ushirikiano kuwa muhimu, kwani hakuna nchi inayoweza kuwalinda watu wake peke yake. «Afrika tunayotaka haitajengwa kwa hotuba peke yake. Itajengwa kupitia vitendo vya pamoja», alisema.
Wakati huo huo, Umoja wa Mataifa umepongeza mageuzi na uwekezaji wa Tanzania katika sekta ya afya, hasa hatua za kupanua upatikanaji wa huduma za matibabu zenye ubora, kuimarisha huduma za msingi, na kukuza uhakikisho wa huduma za afya kwa wote. Mwakilishi wa WHO nchini Tanzania, Dkt. Alex Gasasira, alileta ujumbe wa UN kwenye mkutano wa ReSCO, akibainisha msaada wa Rais Samia kwa Ramani ya Umoja wa Afrika kuhusu Afya ya Mama, Mtoto Mchanga na Mtoto.
Uzoefu wa Tanzania unaonyesha jinsi uongozi thabiti wa kitaifa na uwekezaji unaoendelea vinavyoweza kusaidia kusukuma mbele ajenda pana ya afya ya Afrika. Alisisitiza kuwa usalama wa afya ni changamoto ya pamoja inayohitaji kuimarisha maandalizi, ufuatiliaji, uwezo wa maabara, na uratibu wa mipaka, kwani vitisho vipya vinaendelea kuweka shinikizo kwa mifumo ya afya ya kitaifa.«Uwekezaji katika afya ya wanawake, watoto wachanga, na watoto ni miongoni mwa uwekezaji muhimu zaidi ambao nchi yoyote inaweza kufanya, kwa sababu huokoa maisha, huimarisha rasilimali watu, hupunguza ukosefu wa usawa, na kuunga mkono maendeleo endelevu», alisema.
Maoni (0)